Nâng cao hiệu quả công tác dân vận chính quyền trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo ở tỉnh Đồng Nai

Công tác dân vận chính quyền trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, nhất là trên địa bàn tỉnh Đồng Nai - nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và nhiều tôn giáo hoạt động. Thực tiễn triển khai công tác dân vận chính quyền năm 2025 cho thấy, khi công tác này được thực hiện đồng bộ, gắn chặt với chức năng quản lý nhà nước và đặt lợi ích chính đáng của Nhân dân làm trung tâm, thì hiệu lực, hiệu quả quản lý được nâng lên rõ rệt, niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền tiếp tục được củng cố và tăng cường.

Trong năm 2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đồng Nai đã chủ động quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, của Tỉnh ủy và UBND tỉnh về công tác dân vận chính quyền. Công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách pháp luật được triển khai thường xuyên, đa dạng về hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và đồng bào có đạo. Nhiều nội dung tuyên truyền được đăng tải kịp thời trên trang thông tin điện tử, fanpage, Facebook, Zalo OA của Sở, đồng thời phối hợp với các cơ quan báo, đài của tỉnh xây dựng chuyên trang, chuyên mục về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, góp phần lan tỏa thông tin chính thống và tạo sự đồng thuận xã hội. Trong năm, Sở Thực hiện biên soạn 500 cuốn Sổ tay công tác gia đình; tổng hợp, biên soạn, phát hành 02 kỳ Bản tin Dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Bình Phước (800 bản/số); thực hiện xuất bản bản tin số thứ 3,4/2025 với số lượng phát hành 1.000 cuốn/lần.

Kết quả nổi bật thể hiện rõ vai trò dân vận chính quyền là việc tổ chức 13 hội nghị quán triệt, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho hơn 2.700 chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo và người đại diện, thành viên Ban quản lý cơ sở tín ngưỡng tại 95 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, Sở còn phối hợp với Ban Tôn giáo Chính phủ tổ chức 2 hội nghị cho khoảng 400 chức sắc, chức việc các hệ phái Tin Lành; phối hợp các ngành chức năng của tỉnh tổ chức 02 cuộc họp mặt cho khoảng 400 chức sắc các tôn giáo trên địa bàn tỉnh; giới thiệu 50 đại biểu là người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số và chức sắc các tôn giáo dự Hội nghị họp mặt chức sắc tôn giáo, người có uy tín, văn nghệ sĩ, trí thức, doanh nhân tiêu biểu trên địa bàn tỉnh nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945-02/9/2025); giới thiệu 30 đại biểu là người uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số và chức sắc tôn giáo tham dự Lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thông qua các hoạt động này, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của chức sắc, tín đồ tiếp tục được nâng lên, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở.

Hình 1. Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức họp mặt chức sắc, chức việc, nhà tu hành các tôn giáo trên địa bàn tỉnh năm 2025

Công tác dân vận chính quyền trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo tiếp tục được triển khai trên tinh thần tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân theo quy định của pháp luật. Trong năm 2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã phối hợp tổ chức nhiều đoàn thăm hỏi, chúc mừng các tổ chức, chức sắc tôn giáo nhân các dịp lễ trọng (lễ Phật đản, lễ Vu lan, An cư kiết hạ của Phật giáo; lễ Phục sinh, lễ Giáng sinh của Công giáo và Tin Lành; Tháng Chay Ramadan của Hồi giáo…). Qua đó, tăng cường mối quan hệ gắn bó, tạo sự đồng thuận và phát huy vai trò tích cực của các tôn giáo trong các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động từ thiện xã hội và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Hình 2. Đoàn của Tỉnh ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Nai do đồng chí Võ Tấn Đức, Phó Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn thăm chúc mừng Dòng Trợ thế Thánh Gioan Thiên Chúa nhân dịp lễ Giáng sinh 2025

Căn cứ quy định của Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định số 162/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã xem xét giải quyết 413 nhu cầu sinh hoạt tôn giáo; ủy nhiệm cho Sở Dân tộc và Tôn giáo giải quyết 1.222 nhu cầu sinh hoạt tôn giáo theo đúng quy định. Hướng dẫn các tổ chức tôn giáo tổ chức đại hội, hội nghị, lễ nghi và hoạt động tôn giáo đảm bảo ổn định, trật tự, đúng pháp luật. Công tác theo dõi, nắm tình hình trong vùng đồng bào có đạo được thực hiện thường xuyên, kịp thời tham mưu xử lý các vụ việc phát sinh, không để hình thành “điểm nóng” về an ninh trật tự; đồng thời, tăng cường quản lý xây dựng công trình tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật về xây dựng và đất đai.

Công tác dân vận chính quyền còn được thể hiện rõ nét thông qua việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số. Toàn tỉnh hiện có 10 trường phổ thông dân tộc nội trú với quy mô 3.222 học sinh, trong đó 100% học sinh được học tập và sinh hoạt nội trú. Trong năm 2025, tỉnh đã hỗ trợ kinh phí cho 1.544 sinh viên là người dân tộc thiểu số đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp và trung tâm giáo dục nghề nghiệp với tổng số tiền trên 1,11 tỷ đồng; đồng thời, tiếp nhận và trình UBND tỉnh xem xét hỗ trợ thêm cho 183 sinh viên với tổng kinh phí gần 2 tỷ đồng. Đây là những con số cụ thể thể hiện sự quan tâm thiết thực của chính quyền đối với công tác đào tạo nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc triển khai thực hiện 03 Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ công và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số. Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tổng kinh phí phân bổ thực hiện năm 2025 trên địa bàn tỉnh Bình Phước (cũ) là 377.183 triệu đồng; trong đó nguồn đầu tư phát triển 279.045 triệu đồng và nguồn sự nghiệp 98.138 triệu đồng. Lũy kế giải ngân đến ngày 19/12/2025 đạt 116.233 triệu đồng, tương đương 30,82% kế hoạch. Trong năm, Chương trình đã hỗ trợ xây dựng 29 căn nhà ở, đầu tư 65 công trình hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ nước sinh hoạt cho 17 hộ, chuyển đổi nghề cho 12 hộ; đồng thời bảo tồn 03 lễ hội truyền thống và tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho gần 300 cán bộ cơ sở. Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các vùng. Đầu năm 2025, tỉnh Bình Phước (cũ) còn 315 hộ nghèo dân tộc thiểu số, chiếm 54% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh; tỉnh Đồng Nai (cũ) còn 349 hộ nghèo dân tộc thiểu số. Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt kết quả tích cực với 197/202 xã đạt chuẩn nông thôn mới (97,52%), trong đó có 143 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 44 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Cùng với đó, Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai quyết liệt và hoàn thành vượt kế hoạch với 1.344 căn nhà được xây dựng, sửa chữa, tổng trị giá 111.187 triệu đồng; trong đó, có 195 hộ dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo và hộ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ. 

Hình 3. Đồng chí Lê Trường Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai tập trung 

chỉ đạo thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào 

dân tộc thiểu số và miền núi

Các chính sách đối với đồng bào Chăm, Hoa, Khmer tiếp tục được thực hiện hiệu quả, trong đó hỗ trợ sửa chữa 07 căn nhà với tổng kinh phí 280 triệu đồng; tổ chức 13 hội nghị phổ biến pháp luật cho trên 1.600 lượt người và triển khai chuyển đổi số cho hơn 1.100 người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Phối hợp tổ chức khám mắt, cấp thuốc miễn phí và tặng 250 phần quà cho các hộ gia đình cho hoàn cảnh khó khăn, các em học sinh với tổng kinh phí thực hiện gần 160 triệu đồng tại xã Bù Gia Mập; tặng 100 phần quà với kinh phí 50 triệu đồng cho học sinh DTTS có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Tân Tiến và xã Tà Lài. Bên cạnh đó, Đề án hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới vùng đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai hiệu quả, thiết thực. Toàn tỉnh đã tổ chức 04 hội nghị tuyên truyền pháp luật về bình đẳng giới cho khoảng 1.000 đại biểu là học sinh các Trường Phổ thông Dân tộc nội trú và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; tổ chức 07 hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho hơn 400 người có uy tín, già làng tiêu biểu. Đồng thời, tham mưu UBND tỉnh tổ chức Hội thi tìm hiểu pháp luật về công tác dân tộc năm 2025 với 100 thí sinh tham gia; tổ chức hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số tại 24 xã khu vực I; tuyên dương 50 hộ gia đình tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số và xuất bản cuốn “Sổ tay công tác gia đình” năm 2025.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 đã thể hiện rõ vai trò của công tác dân vận chính quyền trong lĩnh vực dân tộc, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số đối với Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn tiếp theo.

Hình 4. Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đồng Nai thăm chúc mừng Chùa Nam tông Khmer nhân dịp lễ Sen  Dolta của đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh

Công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, phản ánh, kiến nghị của Nhân dân tiếp tục được duy trì nghiêm túc. Trong năm 2025, Sở đã tiếp 28 lượt công dân thuộc lĩnh vực phụ trách; các ý kiến phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận, xử lý kịp thời, đúng thẩm quyền, không để phát sinh điểm nóng, khiếu kiện phức tạp. Việc triển khai mô hình “Buổi sáng với Nhân dân” đã góp phần nâng cao trách nhiệm phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, thể hiện rõ tinh thần dân vận chính quyền trong hoạt động quản lý nhà nước. Cùng với đó, công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số được đẩy mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và tổ chức. Trong năm 2025, 100% thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo đủ điều kiện đã được thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình; 100% hồ sơ được số hóa; thời gian giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn trên 30% so với quy định. Đây là minh chứng cụ thể cho việc lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo đánh giá hiệu quả công tác dân vận chính quyền.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác dân vận chính quyền trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trong thời gian tới, cần tập trung thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp cụ thể. 

Một là, tăng cường trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước các cấp trong thực hiện công tác dân vận; đưa nội dung dân vận chính quyền vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, nhất là người trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số và các tổ chức tôn giáo. 

Hai là, tiếp tục đổi mới phương thức tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước theo hướng gần dân, sát dân, tăng cường đối thoại trực tiếp, đối thoại chuyên đề với chức sắc, chức việc, tín đồ các tôn giáo, người đại diện, thành viên Ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, kịp thời giải đáp những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Ba là, chủ động phân công cán bộ, công chức theo dõi địa bàn, thường xuyên bám sát cơ sở, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có đông đồng bào tôn giáo; tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc liên quan đến đất đai, xây dựng cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, khiếu nại, kiến nghị phức tạp, không để phát sinh “điểm nóng” về an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh.

Bốn là, tiếp tục gắn công tác dân vận chính quyền với việc triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới; ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

Năm là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và lực lượng cốt cán trong đồng bào dân tộc thiểu số, chức sắc, chức việc tôn giáo trong công tác tuyên truyền, vận động, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật; kịp thời biểu dương, nhân rộng các mô hình, điển hình “dân vận khéo” trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.

Sáu là, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; rà soát, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ; mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, hướng dẫn người dân, chức sắc, tổ chức tôn giáo sử dụng hiệu quả các nền tảng số, qua đó giảm chi phí, thời gian và tạo sự minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước. 

Bảy là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện dân vận chính quyền; định kỳ sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện. 

Thông qua việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, công tác dân vận chính quyền trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh Đồng Nai sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và tạo động lực cho phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Thực tiễn công tác dân vận chính quyền năm 2025 trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo ở Đồng Nai khẳng định rằng, dân vận không chỉ là nhiệm vụ riêng của cơ quan dân vận hay mặt trận, đoàn thể mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó chính quyền giữ vai trò nòng cốt. Khi mỗi đảng viên, cán bộ, công chức thực sự thấm nhuần tư tưởng “dân là gốc”, gần dân, trọng dân và vì dân phục vụ, thì các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước sẽ đi vào cuộc sống một cách bền vững, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị và thúc đẩy phát triển tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn mới.