Sóc Bom Bo - Di tích lịch sử quốc gia, niềm tự hào của đồng bào S’tiêng và vùng Đông Nam Bộ

Ngày 9 tháng 9 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 3241/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng Di tích lịch sử Sóc Bom Bo (xã Bom Bo) là Di tích quốc gia. Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị, văn hóa và xã hội sâu sắc, không chỉ với Nhân dân tỉnh Đồng Nai mà còn lan tỏa đến các tỉnh, thành trong khu vực Đông Nam Bộ - nơi đồng bào các dân tộc, trong đó có dân tộc S’tiêng, đã cùng nhau đoàn kết, gắn bó, làm nên những trang sử hào hùng của dân tộc ta.

Hình 1 - Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng sóc Bom Bo, điểm du lịch nổi tiếng ở xã Bom Bo, tỉnh Đồng Nai

Đối với tỉnh Đồng Nai, nơi có đông đồng bào S’tiêng cùng sinh sống[1], quyết định này khơi dậy niềm tự hào sâu sắc, đồng thời là dịp để mỗi đảng viên, cán bộ công chức và Nhân dân cùng suy ngẫm, phát huy giá trị lịch sử - văn hóa của di tích, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững bền.

Hình 2 - Cổng vào Khu bảo tồn được xây dựng khang trang

Sóc Bom Bo thuộc xã Bom Bo, tỉnh Đồng Nai. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nơi đây được biết đến như một căn cứ cách mạng quan trọng, nơi ghi dấu sự gắn bó máu thịt giữa quân với dân, giữa đồng bào các dân tộc với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trong những năm 1965 trở đi, Sóc Bom Bo đã trở thành hậu phương trực tiếp của Chiến trường Phước Long - Đồng Xoài. Nhân dân nơi đây, phần lớn là đồng bào dân tộc S’tiêng, vừa lao động sản xuất, vừa kiên cường bám trụ, bảo vệ căn cứ cách mạng, nuôi dưỡng bộ đội, che chở cán bộ. Nhiều gia đình, nhiều thế hệ đã góp sức, góp của, hy sinh thầm lặng cho kháng chiến thắng lợi.

Hình 3 - Người dân Bom Bo vui mừng bên hình ảnh tái hiện tiếng chày giã gạo

Đi vào lịch sử và tâm thức của nhiều thế hệ là hình ảnh đồng bào S’tiêng giã gạo nuôi quân. Ban ngày, bà con lên nương rẫy; đêm đến, tiếng chày vang vọng khắp sóc, giã nên những hạt gạo nghĩa tình gửi đến bộ đội chỉ trong 3 ngày đêm người dân Bom Bo giã 5 tấn gạo, giúp bộ đội ăn no, đánh giặc. Tiếng chày ấy không chỉ là âm thanh của lao động, mà còn là âm vang của lòng yêu nước, của ý chí quật cường và tinh thần đoàn kết. 

Cảm động trước tấm lòng yêu nước, thủy chung với cách mạng của bà con nơi đây, nhiều văn nghệ sĩ đã sáng tác nên những tác phẩm bất hủ. Nổi bật nhất là ca khúc “Tiếng chày trên Sóc Bom Bo” của nhạc sĩ Xuân Hồng. Bài hát đã trở thành biểu tượng văn hóa, khắc sâu trong trái tim hàng triệu người dân Việt Nam về sự gắn bó giữa đồng bào các dân tộc với kháng chiến, với Tổ quốc. Tiếng chày Sóc Bom Bo cũng nhắc nhở thế hệ hôm nay về sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc, yếu tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Hình 4 - Hình ảnh bộ đội cùng đồng bào giã gạo

Sau ngày đất nước thống nhất, Sóc Bom Bo tiếp tục được quan tâm, đầu tư tôn tạo. Khu Bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng tại Sóc Bom Bo được thành lập với nhiều hạng mục như: Nhà đón tiếp, Nhà sinh hoạt cộng đồng, Nhà nghỉ dưỡng, Nơi trưng bày bộ cồng chiêng, Đàn đá lớn nhất Việt Nam, Sân lễ hội, Sân thả voi…Khu bảo tồn không chỉ tái hiện đời sống văn hóa của đồng bào S’tiêng mà còn là nơi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch cộng đồng, giúp du khách trong và ngoài nước có cơ hội trải nghiệm, hiểu biết và thêm gắn bó với văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Hình 5 - Già làng Điểu Lên, Du kích Sóc Bom Bo được phong danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ - ngụy”; “Dũng sĩ diệt ác phá kìm”.

Việc công nhận Sóc Bom Bo là Di tích quốc gia mở ra cơ hội lớn hơn cho công tác bảo tồn, quảng bá giá trị di tích, gắn với phát triển du lịch bền vững, tạo sinh kế cho đồng bào và góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương. Đây không chỉ là niềm tự hào của Đồng Nai, mà còn là niềm tự hào chung của cả khu vực Đông Nam Bộ, vùng đất giàu truyền thống cách mạng, văn hóa và tình đoàn kết.

Sự kiện trọng đại này cũng là dịp để khơi dậy tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử quý báu của cộng đồng các dân tộc, qua đó giáo dục thế hệ trẻ lòng tự hào dân tộc, bồi đắp khối đại đoàn kết, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Hình 6 - Đoàn công chức Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đồng Nai đến thăm Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng Sóc Bom Bo

[1] Dân số tỉnh Đồng Nai sau sáp nhập có 4.491.408 người; trong đó, dân tộc thiểu số khoảng 421.090 người (đồng bào S’tiêng là 137.918 người, chiếm 3,07% dân số toàn tỉnh). Riêng xã Bom Bo có 3.752 người là dân tộc S’tiêng đang sinh sống.