Đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong giai đoạn mới đối với lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo

Cải cách thể chế là quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách, tổ chức bộ máy và phương thức quản lý nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, tổ chức.
Cải cách thể chế là một trong sáu nội dung trọng tâm của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030, cải cách thể chế giữ vai trò nền tảng trong xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân. Việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo động lực thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, sáp nhập tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước, đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, việc rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trở thành yêu cầu cấp thiết. Trước khi sáp nhập, mỗi địa phương đều ban hành nhiều cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đặc điểm dân cư và tình hình thực tiễn của từng địa phương. Sau khi hợp nhất, nhiều quy định không còn phù hợp về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, mức hỗ trợ hoặc căn cứ pháp lý đã được sửa đổi, bổ sung, thay thế. Nếu không được rà soát, xử lý sẽ gây khó khăn trong quá trình thực thi pháp luật thống nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đồng bào dân tộc thiểu số, các tổ chức tôn giáo cũng như hiệu quả quản lý nhà nước.
Hiểu rõ điều đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đồng Nai luôn xác định cải cách thể chế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác cải cách hành chính của Sở. Ban Giám đốc đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn thực hiện rà soát, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo theo chỉ đạo của UBND thành phố và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Quá trình rà soát được thực hiện toàn diện, bảo đảm về tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, tính khả thi và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.
Trong 06 tháng đầu năm 2026, Sở đã thực hiện rà soát 18 văn bản quy phạm pháp luật. Kết quả rà soát cho thấy có 05 văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND và Chủ tịch UBND cấp tỉnh cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế, tạm ngưng hiệu lực hoặc bãi bỏ một phần; đồng thời có 05 văn bản cần bãi bỏ toàn bộ do không còn phù hợp với quy định pháp luật hiện hành và yêu cầu quản lý sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Bên cạnh đó, Sở đã chủ động xây dựng phương án, lộ trình xử lý đối với từng văn bản, bảo đảm hoàn thành trước ngày 01/3/2027 (06 Nghị quyết và 07 Quyết định) thuộc lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong giai đoạn mới.
Đồng thời, Sở Dân tộc và Tôn giáo thường xuyên tham gia góp ý các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và địa phương, góp phần nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật và bảo đảm tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.
Nhìn chung, các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được ban hành đúng thẩm quyền, phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm ban hành và phát huy hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, do căn cứ pháp lý được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc do thay đổi về mô hình tổ chức chính quyền địa phương sau khi sáp nhập đơn vị hành chính một số văn bản đã phát sinh những nội dung không còn phù hợp. Để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, Sở Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục tổ chức rà soát, đề xuất, tham mưu sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ các quy định không còn phù hợp.
Song song với công tác hoàn thiện thể chế, Sở Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục đẩy mạnh kiểm soát thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước; thực hiện công khai đầy đủ các quy định pháp luật và thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trên môi trường điện tử, tạo điều kiện thuận lợi để người dân, tổ chức dễ dàng tiếp cận thông tin, thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.
Trong thời gian tới, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đồng Nai sẽ tiếp tục bám sát các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của Trung ương, thành phố về cải cách hành chính; nâng cao chất lượng công tác xây dựng, rà soát và hoàn thiện thể chế; tăng cường kiểm tra việc thi hành pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; chủ động tham mưu sửa đổi, bổ sung các quy định không còn phù hợp với thực tiễn. Qua đó, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, minh bạch, khả thi, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn./.